Jullie website is geoptimaliseerd, de checkout verfijnd en de productpagina’s aangescherpt. Maar wat als je volgende klant je site nooit bezoekt?
Agentic commerce maakt dat scenario realiteit. Een AI-assistent zoals ChatGPT zoekt, vergelijkt en koopt namens de consument. Rechtstreeks vanuit een gesprek. Zonder dat iemand jullie webshop ooit opent.
Dat klinkt misschien futuristisch. Het is het niet. Het gebeurt nu al, en het verandert de manier waarop conversie optimalisatie zal werken in de toekomst.
Wat is agentic commerce precies?
Agentic commerce is de term voor het kopen van producten of diensten via een autonome AI-agent, zonder dat de consument zelf actief door een webshop navigeert.
In de klassieke e-commerce-funnel verplaatst een bezoeker zich van bv. advertentie naar landingspagina, naar productpagina, naar checkout. Bij agentic commerce neemt een AI die reis grotendeels over. De consument geeft een opdracht: “vind mij de beste loopschoen onder 120 euro en bestel hem” en de AI-agent handelt de rest af.
Het woord “agentic” verwijst naar de eigenschap van autonomie. Een AI-agent handelt (deels) zelfstandig, neemt beslissingen, vergelijkt opties en voert transacties uit. Dat onderscheidt agentic commerce van een gewone chatbot, die alleen antwoorden geeft maar niet zelf handelt.
Verwante termen die je vaak tegenkomt:
- Conversational commerce — winkelen via chatgesprekken (agentic commerce is de volgende stap hierop)
- Agentic AI — AI-systemen die autonoom handelen binnen een vooraf bepaald doel
- AI-shopping agents — specifieke AI-tools die consumenten helpen bij het zoeken en kopen
- Agentic checkout — het afronden van een aankoop door een AI-agent, zonder menselijke tussenkomst
Twee vormen van agentic commerce: assisted en delegated
Niet elke agentic commerce-transactie werkt op dezelfde manier. Er zijn twee fundamenteel verschillende flows, en het onderscheid is belangrijk om te begrijpen, zowel voor hoe je je webshop inricht als voor hoe je over conversie nadenkt.
Assisted flow: de AI helpt, de mens beslist
Bij een assisted flow doet de AI het zoekwerk. De agent vergelijkt producten, filtert op prijs of specificaties en presenteert de beste opties aan de consument. Maar de uiteindelijke beslissing blijft bij de mens. De consument bevestigt zelf de aankoop voordat de betaling plaatsvindt.
Dit is vandaag de meest voorkomende vorm. ChatGPT Shopping, Microsoft Copilot Checkout en vergelijkbare tools werken momenteel voornamelijk op deze manier. De consument delegeert het zoeken en vergelijken, maar niet de eindbeslissing.
Delegated flow: de AI handelt volledig autonoom
Bij een delegated flow gaat de AI verder. De consument stelt op voorhand regels in: “koop automatisch nieuwe koffie wanneer mijn voorraad op is, maximaal 25 euro” en de AI-agent voert die opdracht zelfstandig uit. Geen tussenkomst van de consument op het moment van de aankoop zelf.
Dit is de meer geavanceerde variant. Technisch vereist het een pre-approved mandate: een vooraf verleende toestemming waarbij de consument aangeeft binnen welke grenzen de AI mag handelen. Het Agent Payments Protocol 2 (AP2), ontwikkeld door Google en een consortium van partners waaronder Mollie, is specifiek ontworpen om deze delegated flows te ondersteunen. (Mollie)
Wat betekent dit verschil voor jou als merchant?
In een assisted flow blijft de consument betrokken bij de checkout. Jouw productpresentatie, prijsinformatie en aanbevelingen spelen nog altijd een rol in de eindbeslissing. In een delegated flow verdwijnt dat moment volledig. De AI beslist op basis van vooraf ingestelde criteria: prijs, levertijd, eerdere aankoopgeschiedenis of beschikbaarheid.
Dat betekent dat in een delegated flow de kwaliteit van je productdata, je prijsconsistentie en je voorraadinformatie de doorslag geven. Niet de overtuigingskracht van je productpagina.
Beide flows zijn vandaag nog in ontwikkeling. Assisted commerce is al operationeel bij grote platforms. Volledig delegated commerce is in de meeste sectoren nog toekomstmuziek, maar de infrastructuur om het te ondersteunen wordt nu gebouwd.
Hoe werkt een AI-shopping agent stap voor stap?
Het proces achter een agentic commerce-transactie verloopt razendsnel. Hieronder de stappen in vereenvoudigde vorm:
Stap 1 — De consument geeft een opdracht De gebruiker vraagt zijn AI-assistent om een product te zoeken en te kopen. Dit kan via ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot of een andere AI-interface.
Stap 2 — De AI-agent zoekt het product De agent raadpleegt productfeeds, API-koppelingen of gestructureerde catalogusdata van webshops. Winkels die hun productdata correct en gestructureerd hebben aangeleverd, worden vaker gevonden en aanbevolen.
Stap 3 — De consument autoriseert de aankoop Voordat de betaling gebeurt, legt de AI de keuze voor aan de consument. De aankoop vereist expliciete goedkeuring.
Stap 4 — De AI vraagt een betaaltoken aan Via een veilig protocol, zoals het Agentic Commerce Protocol (ACP) van OpenAI en Stripe, of het Universal Commerce Protocol (UCP) van Shopify en Google, vraagt de agent een eenmalig betaaltoken aan bij de betalingsprovider.
Stap 5 — De betaling wordt verwerkt Het token wordt doorgestuurd naar het checkout-systeem van de webshop. De transactie is veilig, gebonden aan een specifiek bedrag en een specifieke merchant.
Wat dit in de praktijk betekent: de consument koopt zonder ooit jouw productpagina of checkout te hebben gezien. Jij verkoopt zonder dat er een bezoeker door je funnel gaat.
Agentic commerce in cijfers: de markt groeit razendsnel
De groeicijfers voor agentic commerce zijn opvallend. Let wel: marktschattingen lopen sterk uiteen afhankelijk van hoe “agentic commerce” gedefinieerd wordt. Hieronder de meest geciteerde en inhoudelijk onderbouwde cijfers.
Marktomvang en groei
- Bain & Company (december 2025) schat dat de Amerikaanse markt voor agentic commerce in 2030 tussen de 300 en 500 miljard dollar waard zal zijn, goed voor 15 tot 25% van de totale e-commerce-omzet in de VS.
- Morgan Stanley (december 2025) verwacht dat 10 tot 20% van de Amerikaanse e-commerceverkoop in 2030 via AI-agenten zal verlopen.
- Gartner (augustus 2025) projecteert dat 20% van alle digitale handelstransacties in 2030 via AI-platforms of AI-agents zal worden uitgevoerd.
Consumentengedrag
- 38% van de Amerikaanse consumenten heeft generatieve AI al gebruikt voor online aankopen. (Adobe)
- AI-driven orders op Shopify-webshops groeiden in het eerste kwartaal van 2026 bijna 13 keer ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. (Shopify)
- Verkeer dat via gestructureerde productcatalogi binnenkomt, converteert 2 keer beter dan AI-verkeer dat werkt op basis van niet-gestructureerde of verouderde data. (Fintechbrainfood)
- 75% van de retailers zegt dat AI-agenten in 2026 essentieel zullen zijn voor hun bedrijf. (Salesforce Connected Shoppers Report, via arxiv)
Kritische noot bij de cijfers Marktschattingen variëren sterk. Grand View Research stelde de marktwaarde in 2025 op 5,71 miljard dollar, terwijl andere bronnen uitkomen op 547 miljoen dollar voor hetzelfde jaar. Het verschil zit in de definitie: sommige rapporten rekenen alle agentic AI mee, andere focussen strikt op autonome aankooptransacties.
Wat betekent agentic commerce voor jullie conversie?
Dit is waar het voor e-commerce managers concreet wordt. Agentic commerce herdefinieert het concept van conversie optimalisatie op twee manieren.
1. De funnel verdwijnt grotendeels
Klassieke CRO richt zich op het optimaliseren van elke stap in de klantreis: van advertentie naar productpagina, van productpagina naar checkout, van checkout naar betaling. Bij agentic commerce slaat de AI-agent een groot deel van die stappen over.
Dat lijkt misschien een bedreiging. Het is ook een kans. Als jouw producten worden aanbevolen door een AI-agent, verminder je de kans op twijfel, afleiding en uitval. De intentie is er al. De agent voert uit.
2. Cart abandonment wordt anders benaderd
De gemiddelde winkelwagenabandonment in e-commerce ligt rond de 70% (Baymard Institute). Een groot deel daarvan is te wijten aan een te lang of complex checkout-proces. Bij agentic commerce wordt die drempel radicaal verlaagd: de AI-agent rondt de aankoop af op basis van eerder goedgekeurde betaalgegevens.
Microsoft rapporteerde dat consumenten die via Copilot Checkout kopen 194% meer kans hebben om de aankoop af te ronden vergeleken met consumenten die doorklikken naar de webshop. (Shopify)
3. Productdata is het nieuwe conversiemiddel
In een wereld waar AI-agenten jouw producten evalueren en vergelijken, is de kwaliteit van je productdata bepalend voor je vindbaarheid en je conversie. Gestructureerde, nauwkeurige en volledige productinformatie is geen technisch detail meer. Het is een conversiefactor.
Shopify-data bevestigt dit: verkeer via gestructureerde catalogusdata converteert twee keer beter dan AI-verkeer op basis van ongestructureerde data.
4. Agentic commerce en CRO versterken elkaar
Klassieke conversie optimalisatie blijft relevant. Een goed geoptimaliseerde checkout, snelle laadtijden, duidelijke productbeschrijvingen en transparante prijzen zijn exact de signalen waarop AI-agenten ook letten. Wie zijn webshop vandaag optimaliseert voor menselijke bezoekers, optimaliseert indirect ook voor AI-agenten.
Het verschil is dat bij agentic commerce de lat hoger ligt. Inconsistente prijsinformatie, ontbrekende voorraadindicatoren of een onduidelijke checkout zorgen ervoor dat de AI de transactie afbreekt. Onderzoek van Alhena.ai toont aan dat prijsmismatch tussen productpagina en checkout een van de meest voorkomende redenen is waarom AI-agenten een aankoop afbreken.
De uitdagingen: waar loopt het nog mis?
Agentic commerce is veelbelovend, maar het staat nog vroeg in zijn ontwikkeling. Eerlijkheid over de beperkingen is hier op zijn plaats.
Lage adoptie bij merchants OpenAI lanceerde in september 2025 een “Instant Checkout” functie voor ChatGPT. In maart 2026 werd die feature teruggetrokken omdat slechts circa 12 merchants hadden geïntegreerd. De technische drempel blijkt in de praktijk hoger dan verwacht. (Alhena.ai)
Lagere conversie dan verwacht bij sommige platforms Walmart deelde data waaruit blijkt dat aankopen via ChatGPT converteerden aan 1,18% tegenover een industriegemiddelde van 2,5 tot 3% voor reguliere webshopbezoeken. Cart abandonment via de AI-interface lag op 77%. Dit suggereert dat de belofte van hogere conversie sterk afhankelijk is van de context en de kwaliteit van de integratie. (Fintechbrainfood)
Versnippering van protocollen Er zijn momenteel meerdere concurrerende standaarden actief: het Agentic Commerce Protocol (ACP) van OpenAI en Stripe, het Universal Commerce Protocol (UCP) van Shopify en Google, en het aankomende Agent Payments Protocol (AP2) van Google. Welk protocol de standaard wordt, is nog niet beslist. Dat maakt het voor merchants moeilijk om nu al te investeren in één specifieke integratie.
Consumentenvertrouwen groeit, maar traag 36% van de consumenten staat open voor AI-agenten die aankopen doen namens hen. Dat betekent dat 64% dit (nog) niet wil. Volledig autonome transacties zonder menselijke bevestiging zijn voor de meerderheid van de consumentenmarkt voorlopig te ver. (Swap Commerce)
Hoe bereid jij je webshop voor op AI-agenten?
Je hoeft niet te wachten op een volledig gestandaardiseerd agentic commerce-ecosysteem om nu al de juiste stappen te zetten. Dit zijn de fundamenten.
Gestructureerde productdata Zorg dat je productfeeds volledig, nauwkeurig en actueel zijn. Productomschrijvingen, prijzen, voorraadinformatie en varianten moeten kloppen en machineleesbaar zijn. AI-agenten werken op basis van data. Slechte data betekent dat je producten niet worden aanbevolen of dat transacties worden afgebroken.
Consistente prijsinformatie Zorg dat de prijs die je toont op je productpagina exact overeenkomt met de prijs in je checkout. Dat geldt voor btw, verzendkosten en eventuele kortingen. Prijsinconsistentie is een van de voornaamste redenen waarom AI-agenten een aankoop annuleren.
Optimaliseer je checkout-flow Een soepele, frictionloze checkout is essentieel. Dit was al een basisprincipe van conversie optimalisatie. Bij agentic commerce is het een technische vereiste. AI-agenten die op een checkout stuiten die CAPTCHA’s, onverwachte pop-ups of complexe formulieren bevatten, staken de poging.
API-bereidheid Overweeg een directe API-integratie of werk met een betalingsprovider die de complexiteit van de protocollen voor jou beheert. Betalingsproviders zoals Stripe, Adyen en Mollie bouwen actief aan ondersteuning voor ACP en UCP, zodat merchants via één integratie toegankelijk worden voor meerdere AI-platforms.
Vertrouwen en transparantie Communiceer duidelijk hoe AI-assistentie werkt op jouw platform. Consumenten willen begrijpen wat er gebeurt met hun data en hoe AI-agenten beslissingen nemen. Transparantie is een conversiefactor in een omgeving waar AI-gedreven aankopen nieuw zijn.
Veelgestelde vragen over agentic commerce
Wat is het verschil tussen agentic commerce en conversational commerce?
Conversational commerce verwijst naar winkelen via chatgesprekken, zoals een chatbot die je helpt met productvragen. Bij agentic commerce gaat de AI verder: de agent handelt autonoom en voert de aankoop zelf uit, zonder dat de consument elk stap bevestigt.
Is agentic commerce al beschikbaar voor Belgische en Nederlandse webshops?
Beperkt. OpenAI’s ChatGPT Checkout en Shopify’s Agentic Storefronts zijn actief, maar de integraties zijn nog niet breed beschikbaar voor alle Europese merchants. Europese betaalmethoden zoals Bancontact, iDEAL en Klarna zijn nog niet volledig geïntegreerd in de bestaande protocollen, al werken providers als Mollie actief aan uitbreiding.
Hoe beïnvloedt agentic commerce mijn SEO?
AI-agenten baseren productaanbevelingen niet op Google-rankings, maar op de kwaliteit en beschikbaarheid van gestructureerde productdata. Klassieke SEO blijft relevant voor organisch verkeer, maar je moet aanvullend investeren in structured data, volledige productfeeds en API-bereikbaarheid.
Welke sectoren profiteren nu al het meest van agentic commerce?
Categorieën waarbij de aankoopbeslissing duidelijk afgebakend is, doen het beter. Denk aan herhalingsaankopen zoals voeding en verzorging, cadeauartikelen en standaardproducten in fashion. Categorieën waarbij de consument actief wil vergelijken of passen, zoals hoogwaardige elektronica of maatwerkproducten, zijn minder geschikt voor volledig autonome transacties.
Moet ik mijn checkout nu aanpassen?
Niet per se als grote technische ingreep. Maar controleer de drie basisvereisten: consistente prijsinformatie, gestructureerde productdata en een checkout zonder onnodige drempels. Dat zijn investeringen die zowel menselijke bezoekers als AI-agenten ten goede komen.
Agentic commerce vraagt om een nieuwe blik op conversie optimalisatie
Agentic commerce is geen sciencefiction. Het is een verschuiving die al gaande is, al gaat de adoptie vooralsnog minder snel dan sommige marktpartijen willen doen geloven.
De kern van de verandering is duidelijk: de klant hoeft niet meer door jouw funnel. Een AI-agent doet dat voor hem. Dat herdefinieert waar conversie optimalisatie begint en eindigt.
Wie nu investeert in schone productdata, een frictionloze checkout en consistente prijsinformatie, bouwt een webshop die klaar is voor zowel menselijke bezoekers als AI-agenten. Dat is geen toekomstige strategie. Dat is de basis.
Wil je weten hoe jouw checkout scoort op de elementen die ook AI-agenten beoordelen? Of interesse hoe we jullie conversie kunnen optimaliseren voor zowel agents als mensen? Neem contact op voor een vrijblijvende analyse.
De kennis van een groot bedrijf. De aandacht van een boutique bureau.
Manou Zaakvoerder – Voormalig CRO-specialist en hoofd digitale marketing experten • KBC
GrowthForce Digital is opgericht door Manou Maudgal, voormalig CRO specialist en hoofd digitale marketing expertenteam bij KBC. Tien jaar lang werkte hij aan conversieoptimalisatie en digitale groeistrategie voor een van de grootste financiële instellingen van België, met miljoenen gebruikers en complexe digitale funnels.
Vandaag zet hij die expertise in voor ambitieuze e-commerce en lead generation bedrijven. GrowthForce werkt met een bewust beperkt aantal klanten tegelijk zodat elk traject de strategische diepgang krijgt die grote agencies zelden bieden.
Manou doceert digitale strategie en conversieoptimalisatie aan UCLL, de Vrije Universiteit Brussel, de Universiteit Antwerpen, SBM en SyntraPXL.
